Een bestaande elektrische installatie hoeft niet voor elk onderdeel aan dezelfde voorschriften te voldoen als een nieuwe installatie. Het AREI laat bepaalde bestaande onderdelen onder voorwaarden in dienst. Welke afwijkingen gelden, hangt af van het betrokken installatiegedeelte, de uitvoeringsdatum, het gebruik en de eerdere keuring. Een oudere woning of een oud keuringsverslag geeft dus geen algemene vrijstelling.
Inhoud gecontroleerd op 22 september 2026. Deze uitleg gebruikt AREI Boek 1, versie 06 van 29 oktober 2025, toepasselijk sinds 1 april 2026, met de gepubliceerde correcties. Versie 07 is al beschikbaar, maar geldt pas vanaf 1 november 2026. Bekijk de officiële bronnen.
Welke AREI-afwijkingen gelden voor jouw installatie?
Begin bij de elektrische installatie zelf. In een woning uit 1970 kunnen bijvoorbeeld oorspronkelijke leidingen, een uitbreiding uit 2005 en een nieuwe kring naast elkaar bestaan. Voor elk gedeelte onderzoeken we welke regels en eventuele afwijkingen gelden. Het bouwjaar van het gebouw alleen is onvoldoende.
| Situatie | Voorwaarden en aandachtspunt | Boek 1 |
|---|---|---|
| Huishoudelijk gedeelte van vóór 1 oktober 1981 | Uitvoering begonnen vóór deze datum. De specifieke afwijkingen kunnen gelden met of zonder vroeger controlebezoek. | 8.2.1, p. 280–283 |
| Huishoudelijk gedeelte onder het oude AREI | Uitvoering begonnen vanaf 1 oktober 1981 en vóór 1 juni 2020, met een gelijkvormigheidsonderzoek volgens het oude AREI. Ook de definitie van een bestaande installatie in 8.1.1 en eventuele bijkomende datumgrenzen gelden. | 8.1.1 en 8.2.2, p. 279 en 283–286 |
| Bestaand huishoudelijk gedeelte uitgevoerd vanaf 1 juni 2020 | Een gelijkvormigheidscontrole vóór ingebruikname volgens hoofdstuk 6.4 moet hebben plaatsgevonden. Elke afwijking heeft haar eigen voorwaarden en eventuele uiterste uitvoeringsdatum. | 6.5.8.1, p. 211–213 |
| Niet-huishoudelijke installatie | Afzonderlijke beoordeling, onder meer volgens ouderdom, eerdere controle en aanwezigheid van werknemers. Voor installaties vanaf 1 juni 2020 geldt een eigen regeling. | 8.3, p. 286–288; 6.5.8.2, p. 213–214 |
Deze tabel bepaalt waar je moet zoeken; ze verklaart een installatie niet automatisch conform. De volledige voorwaarden blijven bepalend. Voor oorspronkelijke woninginstallaties lees je onze aparte uitleg over afwijkingen vóór 1981 en het vroegere artikel 278.
Bestaan artikel 271bis en artikel 278 nog?
Deze artikelnummers komen uit het vroegere AREI. De officiële concordantietabel verwijst artikel 271bis naar afdeling 8.2.2 en artikel 278 naar afdeling 8.2.1 van Boek 1. De inhoud is ondertussen gewijzigd. Een oude checklist letterlijk toepassen kan daarom tot verkeerde conclusies leiden.
Zo zijn vroegere afwijkingen voor differentieels van type AC en bepaalde overstroombeveiligingen met een onderbrekingsvermogen van 1500 A geschrapt. “Dit mocht vroeger” is dus onvoldoende om een onderdeel vandaag te behouden. De FOD Economie verduidelijkt dit in zijn FAQ over de wijzigingen van 2023, p. 4–5.
Vier herkenbare voorbeelden van bestaande onderdelen
1. Meer dan acht stopcontacten op een bestaande kring
Voor huishoudelijke gedeelten die onder 8.2.2 vallen, mogen meer dan acht enkelvoudige of meervoudige contactdozen op een bestaande eindstroombaan behouden blijven. Het vermogen van de aangesloten vaste en vast opgestelde toestellen mag het toelaatbare vermogen van de leiding niet overschrijden. Dit geeft geen toestemming om een nieuwe kring op dezelfde manier aan te leggen.
Bron: Boek 1, afdeling 8.2.2, punt 6, p. 285.
2. Een oudere verdeling achter de differentieels
De regels die sinds 1 juni 2023 gelden, verplichten niet automatisch om elke bestaande stopcontact- en verlichtingskring opnieuw te verdelen. Voor bestaande gedeelten zijn specifieke afwijkingen voorzien, onder meer voor het behoud van meer dan acht eindstroombanen achter een gevoelige differentieel. Dat is een andere regel dan het aantal stopcontacten op één kring.
Voor gedeelten onder 6.5.8.1 gelden deze differentieelafwijkingen alleen wanneer de uitvoering ter plaatse vóór 1 juni 2023 begon. Voor gedeelten onder 8.2.2 gelden de voorwaarden van die afdeling. Een installatie uit 2024 valt dus niet alleen omdat ze inmiddels bestaat onder deze uitzondering.
Dit betekent niet dat alle verplichtingen rond een differentieel van maximaal 30 mA wegvallen. We controleren welke kringen aanwezig zijn en welke afwijking precies geldt. Een nieuwe kring krijgt een afzonderlijke beoordeling.
Bron: Boek 1, onderafdeling 6.5.8.1, punt 1, p. 211; afdeling 8.2.2, punt 10, p. 285–286.
3. Stopcontacten die vóór 1 maart 2025 geplaatst zijn
Voor contactdozen die vóór 1 maart 2025 overeenkomstig Boek 1 conform waren geïnstalleerd, voorziet het reglement een mogelijkheid tot behoud. Voor gedeelten onder het oude AREI bestaat een afzonderlijke bepaling. Ouderdom alleen volstaat dus niet: ook de toepasselijke voorwaarden en de toestand van het materiaal tellen mee.
Bron: Boek 1, onderafdeling 6.5.8.1, punt 2, p. 211; afdeling 8.2.2, punt 6, p. 285.
4. Een badkamer die niet volledig vernieuwd wordt
Voor vóór 1 maart 2025 aangevangen badkamerinstallaties bestaan afwijkingen rond onder meer de volumes en het behoud van bepaalde onderdelen. Sommige beperkte wijzigingen kunnen daaronder vallen; een verbouwing vraagt een nieuwe beoordeling van de impact op de volumes en de installatie. De oorspronkelijke regels voor een bestaande badkamer zijn geen vrijbrief voor een volledig nieuwe inrichting.
Bron: Boek 1, onderafdeling 6.5.8.1, punt 3, p. 212–213; afdeling 8.2.2, punt 11, p. 286. Overgangsregeling voor lopende projecten: 7.1.1.2, p. 219.
Wat bij een nieuwe kring of een ander verdeelbord?
Wijzigingen en uitbreidingen moeten aan de toepasselijke voorschriften voldoen. Een afwijking voor bestaande delen mag alleen op nieuw werk worden toegepast wanneer de bepaling dat uitdrukkelijk toelaat. Het toevoegen van een huishoudelijke kring en de niet-identieke vervanging van een verdeelbord zijn voorbeelden van belangrijke wijzigingen of uitbreidingen.
Daarvoor is vóór ingebruikname een gelijkvormigheidscontrole nodig. Die betreft het gewijzigde of toegevoegde gedeelte. Heeft het werk invloed op een behouden deel, dan wordt ook dat deel gecontroleerd voor de gewijzigde kenmerken. Een nieuw bord betekent dus niet automatisch dat alle oude leidingen vervangen moeten worden.
Bron: Boek 1, afdeling 2.11.2, p. 53; onderafdeling 6.4.7.3, p. 208. FOD-FAQ 2023, versie 13 mei 2025, p. 6 en 10.
Gemeenschappelijke delen, kmo en industrie
Gemeenschappelijke delen van een appartementsgebouw gelden sinds 1 juni 2023 als niet-huishoudelijke installaties; technische lokalen al sinds 1 juni 2020. De gebruikelijke controleperiodiciteit is vijf jaar, maar een overgangsregeling kan de datum van de volgende controle uit een ouder verslag behouden. Laat daarom het concrete verslag beoordelen.
Voor niet-huishoudelijke installaties bestaan eigen afwijkingen. Bij installaties die aan het oude AREI voldeden, kunnen onder voorwaarden ook gedocumenteerde veiligheidsmaatregelen op basis van een risicoanalyse relevant zijn. Die analyse is geen algemene vrijstelling. Op arbeidsplaatsen speelt daarnaast de welzijnscodex mee.
Bron: Boek 1, afdelingen 8.1.1 en 8.3, p. 279 en 286–288; onderafdeling 6.5.8.2, p. 213–214. FOD-FAQ 2023, p. 1–2.
Laat beoordelen wat behouden kan blijven
Bezorg ons je keuringsverslag, de beschikbare elektrische schema’s en plannen, gegevens over de uitvoeringsdatum en een beschrijving van de geplande werken. We brengen de bestaande delen in kaart en bepalen welke aanpassingen nodig zijn. Vastgestelde inbreuken moeten worden opgelost; het erkende keuringsorganisme beoordeelt de conformiteit bij de controle.
Bespreek je keuringsverslag of plan een afspraak. Wil je eerst het algemene kader begrijpen? Lees onze uitleg over de AREI-wetgeving.
Officiële bronnen
- FOD Economie — AREI Boek 1, versie 06. De paginanummers hierboven zijn de gedrukte paginanummers.
- FOD Economie — FAQ bij het koninklijk besluit van 5 maart 2023, versie 13 mei 2025.
- FOD Economie — concordantietabellen oud en nieuw AREI.
- FOD Economie — officiële versies en ingangsdata.